W DOMU I W PODRÓŻY.
| < Listopad 2018 > |
Pn Wt Śr Cz Pt So N
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    
Zakładki:
Tagi
statystyka
wtorek, 13 listopada 2018
Zamek i północna część Ferrary

   Kolejny raz tego dnia znaleźliśmy się na Placu Katedralnym w Ferrarze. Przed nami, od strony północnej, w całej swej krasie prezentował się zamek Castello Estense di Ferrara, zwany też Zamkiem św. Michała. No, może nie w całej krasie, trochę go przesłaniały stragany, rozstawione na placu. Za to Savonarola był widoczny w całości:

Ferrara, zamek od strony Piazza Savonarola

Ferrara, Piazza Savonarola

  Obeszliśmy zamek od strony południowej, gdzie udało się go zobaczyć lepiej:

Ferrara, Castello Estense 1

   Jest to ceglany budynek z masywnymi bastionami, otoczony szeroką fosą. Przy jego budowie wykorzystano fundamenty istniejącego tu wcześniej zamku bizantyjskiego z VI w. Rodzina d'Este rozpoczęła budowę nowej siedziby w 1385 po spacyfikowaniu buntu mieszczan, ponieważ obawiano się kolejnej rewolty, a poprzedni pałac nie gwarantował bezpieczeństwa. Pierwotnie więc był to zamek obronny, który z czasem przekształcony został w pełną przepychu rezydencję rodu, który mieszkał tu aż do 1598 r. Niestety, przenosząc się do Modeny, właściciele wywieźli całe wyposażenie wnętrz, dlatego dziś w komnatach możemy podziwiać wyłącznie freski. Niemniej zamek pozostaje jednym z symboli Ferrary i prezentuje się naprawdę malowniczo:

Ferrara, Castello Estense 2

Ferrara, Castello Estense 3

Ferrara, Castello Estense 4

Ferrara, Castello Estense 5

Ferrara, Castello Estense 6

   Do zamku prowadzą trzy bramy, każda ze zwodzonym mostem, przez dwie z nich przeszliśmy z jednej strony zamku na drugą:

Ferrara, Castello Estense 7

Ferrara, Castello Estense 8

Ferrara, Castello Estense 9

   Obok zamku stoi niewielki gotycki kościół San Giuliano:

Ferrara, kościół San Giuliano

   Niedaleko, po drugiej stronie Corso Martiri della Libertà, znajduje się budynek Teatro Comunale Claudio Abbado. Warto zajrzeć na jego podwórko o oryginalnym kształcie, nazywane La Rotonda. Z bramy z kolei ciekawie wygląda zamek:

Ferrara, Teatro Comunale - La Rotonda 1

Ferrara, Teatro Comunale - La Rotonda 2

   Pozostało nam jeszcze trochę wolnego czasu przed zaplanowanym powrotem do Bolonii. Można go było spędzić na penetrowaniu kolejnych zakamarków w tej części miasta, ale my postanowiliśmy wybrać się jeszcze na północ, gdzie rozciąga się tzw. Założenie Herkulesowe (Addizione Erculea). Jest to dzielnica, wybudowana pod koniec XV wieku przez Biaggia Rossettiego, na rozkaz księcia Herkulesa d' Este i jest najstarszym tego rodzaju założeniem urbanistycznym w Europie. Plan oparty został na prostych, przecinających się pod kątem 90 stopni ulicach. Te, które prowadzą do bram miasta, mają dokładnie takie same długości - 2 km. Przecinają się na skrzyżowaniu Quadrivio degli Angeli przy Palazzo dei Diamanti. 

   Ruszając spod zamku przecięliśmy główną ulicę Viale Cavour, która na wysokości zamku przechodzi w Largo Castello, po czym minęliśmy trzy piękne budynki: jeden nieznanego mi pochodzenia, zajmowany prze Deutsche Bank, drugi biały, należący do Izby Przemysłowo-Handlowej (Camera di commercio), a trzeci pomarańczowy, będący miejscem dawnej giełdy (Ex-Borsa) z dziedzińcem, przykrytym szklaną kopułą z XVII wieku (ach, czemu nie weszliśmy do środka?!):

Ferrara, Largo Castello 1

Ferrara, Largo Castello 2

   Spacer na północ kontynuowaliśmy ulicą Corso Ercole I d'Este, mijając po drodze różne perełki architektury renesansowej: 

Faerrara,  Corso Ercole I d'Este 1

Faerrara,  Corso Ercole I d'Este 2

Faerrara,  Corso Ercole I d'Este 3

Faerrara,  Corso Ercole I d'Este 4

   Zatrzymaliśmy się w końcu przy słynnym Palazzo dei Diamanti, gdzie weszliśmy również na dziedziniec. Nazwa pałacu nie wymaga chyba komentarza:

Ferrara, Palazzo dei Diamanti 1

Ferrara, Palazzo dei Diamanti 2

Ferrara, Palazzo dei Diamanti 3

Ferrara, Palazzo dei Diamanti 4

Ferrara, Palazzo dei Diamanti 5

Ferrara, Palazzo dei Diamanti 6

Ferrara, Palazzo dei Diamanti 7

   Zaraz za skrzyżowaniem , po prawej stronie, leży niewielki park z prawdziwymi okazami starych drzew, w tym cedrów libańskich o grubych, powyginanych konarach:

Ferrara, park 1

Ferrara, park 2

Ferrara, park 3

   Chcieliśmy sobie przez park skrócić drogę, ale nie posiadał wyjścia na stosowne ulice, więc drogi nadłożyliśmy, ale był to miły spacer i nie żałuję.

   Chwilę później dotarliśmy do kościoła św. Krzysztofa, wzniesionego w XV wieku dla zakonu kartuzów. Po ich wypędzeniu w czasach napoleońskich, cały kompleks znalazł się w posiadaniu miasta. Wkrótce urządzono tu cmentarz, Cimitero Monumentale Della Certosa, jeden z najpiękniejszych we Włoszech. Większość grobów znajduje się pod portykami, co wygląda naprawdę niezwykle:

Ferrara, kościół San Cristoforo i Cimitero Monumentale Della Certosa 1

Ferrara, kościół San Cristoforo i Cimitero Monumentale Della Certosa 2

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 1

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 2

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 3

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 4

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 5

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 6

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 7

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 8

Ferrara, Cimitero Monumentale Della Certosa 9

   Wracając ulicą Via Borso trafiliśmy prosto na Piazza Ariosto, gdzie znajduje się pomnik poety, niestety cały zasłonięty rusztowaniami. Ludovico Giovanni Ariosto, poeta włoski, autor poematu "Orland szalony", urodził się 8 września 1474 r., a zmarł 6 lipca 1533 r.. Większość życia spędził w Ferrarze, gdzie jego ojciec, Niccolo Ariosto, był ochmistrzem na dworze Herkulesa d'Este. Jest więc postacią ważną dla Ferrary, stąd jego nazwisko spotykamy w mieście wielokrotnie:

Ferrara, Piazza Ariosto 1

Ferrara, Piazza Ariosto 2

   Nasz pobyt w Ferrarze pomału się kończył, zbliżała się pora odjazdu, więc jeszcze przeszliśmy uliczkami, zerkając głębiej w niektóre bramy, aby do końca wykorzystać czas:

Ferrara, uliczki Starego Miasta 3

Ferrara, uliczki Starego Miasta 4

Ferrara, uliczki Starego Miasta 5

Ferrara, uliczki Starego Miasta 6

Ferrara, uliczki Starego Miasta 7

  I to już ostatni odcinek relacji z naszej październikowej wycieczki do Włoch.

poniedziałek, 12 listopada 2018
Ferrara, spacer wokół katedry

   Stare Miasto przecina główna ulica Ferrary, biegnąca od dworca kolejowego. Po stronie południowo - zachodniej znajduje się najstarsza dzielnica, pełna uroczych wąskich uliczek, zabytkowych kamienic, pałaców i kościołów, a wszystko to mieści się w promieniu ok. 300 m od katedry.

   Na południe od wspomnianego już wcześniej pasażu handlowego Loggia dei Mercanti rozciąga się Piazza Trento-Trieste:

Ferrara, Piazza Trento-Trieste 1

Ferrara, Piazza Trento-Trieste 2

Ferrara, Piazza Trento-Trieste 5

   Od wschodu plac zamyka Palazzo San Crispino, będący dawniej siedzibą cechu szewców. Później mieściła się tam kaplica świętych braci Kryspina i Kryspiniana, obecnie budynek pełni funkcję biblioteki:

Ferrara, Piazza Trento-Trieste 3

Ferrara, Piazza Trento-Trieste, Palazzo San Crispino

    Po stronie zachodniej widzimy Palazzo Municipale (Ratusz), będący dawniej rezydencją d'Estów:

Ferrara, Piazza Trento-Trieste 4

   Najstarsza część pałacu pochodzi z 1245 roku. Przebudowano go w XV wieku, a potem jeszcze raz w XX wieku. Główne wejście zdobią piękne posągi d'Estów, Mikołaja III (na koniu) i Borsa. Są to niestety XX - wieczne kopie, oryginały z lat 1451 - 54 zniszczono w czasach napoleońskich:

Ferrara, Palazzo Municipale 1

Ferrara, Palazzo Municipale 2

Ferrara, Palazzo Municipale 3

Ferrara, Palazzo Municipale 4

   Można wejść na dziedziniec, jest to bardzo sympatyczne miejsce:

Ferrara, Palazzo Municipale 5

Ferrara, Palazzo Municipale 6

Ferrara, Palazzo Municipale 7

Ferrara, Palazzo Municipale 8

   Na lewo od ratusza zwraca uwagę wieża zegarowa Torre dei Ribelli, pochodząca z 1274 roku. Była używana jako więzienie i jako ostrzeżenie dla ludu, gdyż wieszano na niej głowy lub inne części ciała skazanych na śmierć. Do wieży przylega Palazzo della Ragione, znany też jako Palazzo dei Notai, zbudowany w latach 1325-1326. Od czasu, gdy na skutek decyzji burmistrza Ferrary, Galeotta dei Maggi, wszystkie urzędy sprawiedliwości zostały połączone, pełnił on funkcję sądu, gdzie wydawano wyroki i przeprowadzano egzekucje. Pierwotny budynek zbudowano w stylu gotyckim, ale został poważnie uszkodzony na przestrzeni wieków, głównie z powodu pożarów. Po największym z nich, w 1512 roku, całkowicie go przebudowano. Od tego czasu sala Palazzo della Ragione stała się sceną klasycznych spektakli teatralnych, grywano tu między innymi sztuki słynnego obywatela Ferrary - Ariosta:

Ferrara, Palazzo della Ragione i Torre dei Ribelli 1

Ferrara, Palazzo della Ragione i Torre dei Ribelli 2

Ferrara, Palazzo della Ragione i Torre dei Ribelli 3

   Jeżeli wejdziemy głębiej w uliczkę Via Cortevecchia, biegnącą wzdłuż lewego boku Palazzo Municipale, znajdziemy kościół św. Szczepana z X wieku. W XVI wieku, po rekonstrukcji i powiększeniu kościoła do trzech naw, dobudowano portal. W roku 1824 fasadę wzbogacono o rozetę oraz popiersia św. Szczepana i Maryi Panny, umieszczone w niszach:

Ferrara, uliczki Starego Miasta 1

Ferrara, uliczki Starego Miasta 2

Ferrara, kościół Santo Stefano 1

Ferrara, kościół Santo Stefano 2

Ferrara, kościół Santo Stefano 3

Ferrara, kościół Santo Stefano 4

Ferrara, kościół Santo Stefano 5

    Mniej więcej w połowie Piazza Trento-Trieste odchodzi w bok mała uliczka, przy której stoi niewielki kościół San Romano z XI wieku wraz z dawnym klasztorem augustianów i pięknym arkadowym dziedzińcem. Obecnie mieści się tu Muzeum Katedralne:

Ferrara, kościół San Romano 1

Ferrara, kościół i klasztor San Romano 1

Ferrara, kościół i klasztor San Romano 2

   Przedłużeniem Piazza Trento-Trieste na południowy wschód jest Via Mazzini. To główny deptak Ferrary, pełen ciekawych budynków. Wśród nich dawna synagoga, w której urządzono Muzeum Żydowskie, dziś nieczynne z powodu zniszczeń po trzęsieniu ziemi:

Ferrara,  Via Mazzini

Ferrara,  Via Mazzini, dawna synagoga 1

Ferrara,  Via Mazzini, dawna synagoga 2

   W prawo odchodzi wąska uliczka Via delle Scienze, którą warto się przejść, by zobaczyć Bibliotekę Ariosta (o samym poecie jeszcze będzie w innej notce) i budynki Uniwersytetu:

Ferrara, Via delle Scienze

Ferrara,  Biblioteka Ariosta 1

Ferrara,  Biblioteka Ariosta 2

Ferrara, Wydział Fizyki

   Naprzeciw Instytutu Fizyki stoi niepozorny kościółek św. Agnieszki, dawniej należący do benedyktynów, a powstały w XII wieku:

Ferrara, chiesa di Sant'Agnese

   Dalej w kolejne uliczki już się nie zapuściliśmy, natomiast wracając Via delle Scienza minęliśmy Via Mazzini i idąc dalej prosto dotarliśmy do kościoła św. Franciszka. Niestety zarówno kościół, jak i budynki klasztorne okazały się niedostępne z powodu remontu:

Farrara, kościół San Francesco

   Skręciliśmy więc w lewo w Via Voltapaletto, kierując się już w stronę katedry. Po drodze zatrzymaliśmy się jeszcze przy Palazzo Bevilacqua, powstałym w 1430 roku, a przebudowanym w XVII wieku, w którym gospodarzem jest dziś Wydział Ekonomii i Zarządzania:

Ferrara, Palazzo Bevilacqua 1

Ferrara, Palazzo Bevilacqua 2

Ferrara, Palazzo Bevilacqua 3

Ferrara, Palazzo Bevilacqua 4

Ferrara, Palazzo Bevilacqua 5

   Ostatni odcinek naszej wycieczki po Ferrarze obejmował zamek i część północną miasta, ale o tym napiszę już innym razem.

niedziela, 11 listopada 2018
Jedziemy do Ferrary

   Ponieważ nasz pobyt we Włoszech obejmował poniedziałek, musieliśmy podjąć decyzję, które miasto zwiedzamy w tym dniu, kiedy zwyczajowo zamknięte są muzea. Wybór padł na Ferrarę, co było chyba nie do końca najlepszym pomysłem, bo ostatecznie w Bolonii nie byliśmy w żadnym muzeum, a w Ferrarze warto by było zwiedzić zamkowe wnętrza. Oczywiście taka wersja miałaby również poważną wadę - żadnym cudem nie zdołalibyśmy po powrocie do Bolonii zdążyć do klasztoru San Michele in Bosco. Więc uznajmy, że wybraliśmy wersję optymalną i tego się trzymajmy.

   Ferrara, założona jako rzymska kolonia Forum Alieni, jest najbardziej na północ wysuniętym miastem Emilii-Romanii. Dużo mniejsza od Bolonii (130 tys. mieszkańców), spokojna i nieco zaniedbana, posiada jednak wiele ciekawych zabytków. Pierwsze źródła pisane odnotowują Ferrarę w 754 roku jako miasto wchodzące w skład egzarchatu Rawenny. Od 1240 r. stanowiła księstwo we władaniu rodu d'Este i w tym czasie przeżywała największy rozkwit. To wtedy zaczęły powstawać średniowieczne zabudowania, istniejące do dziś. W 1385 rozpoczęła się budowa zamku św. Michała (Castello Estense), a w 1391 założono uniwersytet. Na dwór d'Este przybywało wielu artystów, malarzy poetów i muzyków, wśród nich Petrarka, oraz Mikołaj Kopernik. Ferrara jest też miejscem narodzin renesansowego kaznodziei Girolama Savonaroli w 1452 r.. W XV wieku miasto rozbudowano w kierunku północnym i otoczono nowymi murami. Rozbudowa została bardzo precyzyjnie zaplanowana, dzięki czemu Ferrara była uznawana za pierwsze nowoczesne miasto w Europie, a jej starówka została wpisana w 1995 roku na listę UNESCO i oficjalnie nazwana "Miastem Renesansu” (“City of the Renaissance”).

   Dojechaliśmy tam pociągiem ze stacji Bolonia Centrale. Bilet kosztuje 4,75 €, pociągi odjeżdżają co godzinę, czas jazdy ok. 30 minut. Na miejscu kupiliśmy bilety dobowe, co się zaczyna opłacać przy trzech przejazdach, a tyle właśnie przewidywaliśmy. Ze względu na godziny sjesty musieliśmy dobrze zaplanować pobyt, żeby się ze wszystkim wyrobić i zdążyć na pociąg o 15:11. Była to najpóźniejsza godzina na powrót, jeżeli chcieliśmy zdążyć do San Michele in Bosco.

    Jedną z najważniejszych budowli Ferrary jest ogromna katedra San Giorgio Martire, ale warto wiedzieć, że jeszcze zanim powstała w XII wieku, funkcję katedry pełnił inny kościół, również pod wezwaniem św. Jerzego, który nadal istnieje i działa. Jest to zatem obiekt bardzo stary i na pewno zasługuje na odwiedziny. Ponieważ jest położony już poza murami Starego Miasta, uznałam, że najlepiej będzie od razu z dworca pojechać najpierw tam, a potem przenieść się ze zwiedzaniem bliżej centrum.

   Już od XIV wieku, na przedłużeniu drogi od bramy w miejskich murach, istniał drewniany most, łączący dzielnicę San Giorgio z miastem. W roku 1682 został zastąpiony mostem murowanym, opartym na trzech łukach. "Pilnują" go XVIII-wieczne posągi św. Jerzego (północny wschód), San Maurelio (północny zachód), San Rocco (wschód), San Filippo Neri (południowy zachód). Tym mostem dochodzimy do Piazza San Giorgio: 

Ferrara, most i bazylika San Giorgio 1

Ferrara, most i bazylika San Giorgio 2

   Bazylika św. Jerzego za Murami to zdecydowanie najstarsza świątynia Ferrary. Już w VII wieku służyła jako katedra. Markiz Nicolò III d'Este powierzył ją oliwetanom (Kongregacja Benedyktyńska Najświętszej Maryi z góry Oliwnej), obecnym tu do dzisiaj. W XV wieku cały kompleks został przebudowany w celu dostosowania go do potrzeb konwentu. Głównym architektem prac był Biagio Rossetti, który zaprojektował dzwonnicę:

Ferrara, Basilica di San Giorgio 1

Ferrara, Basilica di San Giorgio 2

   Wnętrze o renesansowych proporcjach zdobią bogate barokowe freski. Obraz Madonny w jednej z kaplic pochodzi z XVI wieku. Na końcu lewej nawy znajduje się kaplica San Maurelio, z grobowcem umęczonego biskupa, wybranego patronem Ferrary wraz ze świętym Jerzym. W prezbiterium znajduje się piętnastowieczny pomnik nagrobny Lorenzo Roverella, biskupa Ferrary i nuncjusza apostolskiego na Węgry. Krużganki klasztoru otaczają dziedziniec, ozdobiony pośrodku wielką marmurową studnią z herbem oliwetanów: 

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 1

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 2

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 3

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 4

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 5

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 6

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 7

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 8

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 9

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 10

Ferrara, Basilica di San Giorgio - wnętrze 11

Ferrara, Basilica di San Giorgio - dziedziniec klasztorny

    Przeszliśmy z powrotem przez most i kolejnym autobusem dojechaliśmy do centrum miasta, gdzie przespacerowaliśmy się słynną średniowieczną uliczką Via delle Volte. Budynki przy niej datowane są na XIV-XV wiek. Po jednej stronie ulicy mieszkali niegdyś bogaci kupcy, a po drugiej znajdowały się ich magazyny. Przechodzi się tu pod licznymi krytymi pasażami, które już w czasach średniowiecza łączyły budynki z obu stron, umożliwiając kupcom swobodny dostęp do magazynów:

Ferrara, Via delle Volte 1

Ferrara, Via delle Volte 2

    Skręcając w prawo w Corso Porta Reno, dotarliśmy po chwili do placu przed katedrą. Tu otwierają się przed turystami liczne możliwości dalszego zwiedzania, będziemy więc tedy przechodzić jeszcze wielokrotnie. Teraz, ze względu na sjestę, która miała się rozpocząć niebawem, minęliśmy katedrę i zamek, podążając dalej na północ. Chcieliśmy zdążyć do kościoła jezuitów (del Gesu), który jest zamykany najwcześniej, już o 11:30. Kościół ten został zaprojektowany przez Alberta Schiattiego w 1570 roku. Wygląd elewacji nawiązuje do rzymskiego Il Gesu, co jest powszechnym zjawiskiem nie tylko we Włoszech. Wyposażenie wnętrza jest głównie barokowe:

Ferrara, kościół del Gesu 1

Ferrara, kościół del Gesu 2

Ferrara, kościół del Gesu 3

Ferrara, kościół del Gesu 4

Ferrara, kościół del Gesu 5

Ferrara, kościół del Gesu 6

Ferrara, kościół del Gesu 7

   Po drodze minęliśmy kościół św. Karola Boromeusza (di San Carlo), wciśnięty między sąsiednie kamienice, ale drzwi były zamknięte:

Ferrara, kościół San Carlo 1

Ferrara, kościół San Carlo 2

   Teraz już mogliśmy spokojnie wrócić do katedry, w której sjesta miała się zacząć pół godziny później. Rozczarowani stanęliśmy przed fasadą, która okazała się być akurat w remoncie. Umieszczam zatem dla porównania zdjęcie, które zrobiłam plakatowi, umieszczonemu w jednej z witryn w bocznej uliczce:

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire 1

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire 2

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire 3

   Cattedrale di San Giorgio Martire jest drugą co do wielkości świątynią Emilii-Romanii, po bolońskiej Bazylice św. Petroniusza. Ma długość 118 m, a szerokość fasady to 41 m. Budowano ją na początku XII wieku, konsekracja miała miejsce w 1135 roku. Oryginalny romański styl widać (byłoby, gdyby nie remont) w fasadzie głównej, wykonanej z białego marmuru i składającej się z trzech części jednakowej wysokości. Wygląda przez to jak ciąg kamienic, a wrażenie to pogłębia absolutnie unikatowa elewacja boczna z pasażem tzw. Loggii dei Mercanti. Tu z kolei transepty wyglądają jak kamienice. Widoczna na zdjęciu dzwonnica, wysoka na 45 metrów, pochodzi z XV wieku:

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire, Loggia dei Mercanti i dzwonnica 1

   Olbrzymie wnętrze, podzielone aż trzema transeptami, jest wykończone w stylu barokowym:

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 1

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 2

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 3

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 4

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 5

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 6

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 7

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 8

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 9

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 10

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 11

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 12

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 13

 Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 14

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 15

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 16

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 17

Ferrara, Cattedrale di San Giorgio Martire - wnętrze 18

   Od tego momentu mieliśmy trzy godziny czasu do dowolnego wykorzystania, ale o tym będzie już w kolejnych wpisach.

sobota, 10 listopada 2018
Wszyscy (prawie) święci Bolonii

  O tylu bolońskich kościołach już napisałam, a to wciąż jeszcze nie koniec. Dziś kolejni święci, których pominąć nie sposób: Franciszek, Donat, Jakub, Witalis, Cecylia i Walerian oraz świątynie, którym patronują. Zacznę od Franciszka, który ulokował się po zachodniej stronie miasta i do żadnej wcześniejszej notki mi nie pasował. A dotarliśmy tam autobusem z Sanktuarium Madonny z San Luka i od razu się zachwyciliśmy, zwłaszcza, że trafiliśmy tam od strony absydy, gdzie kościół prezentuje się wyjątkowo okazale. Uwielbiam gotyckie i romańskie budowle, a Basilica di San Francesco reprezentuje cechy obu tych stylów:

Bolonia, Basilica di San Francesco 1

Bolonia, Basilica di San Francesco 2

Bolonia, Basilica di San Francesco 3

   Fasada na tym zdjęciu wygląda tak, jakby była z zupełnie innego kościoła, chociaż portal i okna są już gotyckie:

Bolonia, Basilica di San Francesco 4

   Kościół powstał na początku XIII wieku na ruinach rzymskiego miasta Bononia. Konsekrowany został w roku 1251, choć jego budowa zakończyła się kilkanaście lat później. Niższa wieża pochodzi z roku 1260, wyższa powstała dopiero w XV stuleciu. Czasy napoleońskie dla kościoła i franciszkańskich zabudowań klasztornych oznaczały katastrofę, świątynię zbezczeszczono, dzieła sztuki uległy zniszczeniu lub rozproszeniu, mnisi zostali wypędzeni. Powrócili dopiero w 1886 r., zaś pod kierownictwem Alfonsa Rubbianiego rozpoczęła się wieloletnia rekonstrukcja. 

   Trwała jeszcze niedzielna msza, więc zaczęliśmy zwiedzanie od klasztornych krużganków. Odbywały się tam akurat targi staroci, więc mieliśmy dodatkową atrakcję:

Bolonia, Basilica di San Francesco - dziedziniec klasztorny 1

Bolonia, Basilica di San Francesco - dziedziniec klasztorny 2

Bolonia, Basilica di San Francesco - dziedziniec klasztorny 3

   W końcu udało się wejść do środka i obejrzeć trójnawową świątynię z wysokim gotyckim sklepieniem:

Bolonia, Basilica di San Francesco 5

Bolonia, Basilica di San Francesco 6

   Najciekawszym zabytkiem bazyliki jest XIV-wieczny marmurowy ołtarz, wykonany przez wenecjan: Jacobello i Pier Paolo dalle Masegne, a przedstawiający m.in. sceny z życia św. Franciszka:

Bolonia, Basilica di San Francesco 7

Bolonia, Basilica di San Francesco 8

   Na tyłach kościoła, od strony Piazza Malpighi, stoją wyjątkowe gotyckie grobowce glosatorów, średniowiecznych uczonych, związanych z uniwersytetem w Bolonii, którzy w XII i XIII w., którzy zajmowali się przekładem i komentowaniem prawa rzymskiego - Kodeksu Justyniana. Grobowiec Akursjusza (Accursio) został wzniesiony w roku 1260.  Podstawa jest zdobiona wyobrażeniami ptaków oraz ornamentyką nawiązującą do starożytności. Sąsiadujące z nim groby należą do Odofredo oraz Rolandino dei Romanzi:

Bolonia, Basilica di San Francesco, grobowce glosatorów 1

Bolonia, Basilica di San Francesco, grobowce glosatorów 2

   Naprzeciwko znajduje się brama, zwana Porta Nova, przez którą możemy przejść i udać się w stronę Piazza Maggiore, co nie zajmie nam więcej, niż 10 minut:

Bolonia,  Porta Nova

  Jeżeli z Piazza Maggiore skierujemy się w stronę dwóch Wież i dalej skręcimy trochę w lewo w Via Zambon, po chwili dojdziemy do sympatycznego placyku. Stoi tam malutki kościółek San Donato. Zbudowano go w 1454 roku, a zmodyfikowano w 1751 roku, kiedy to Francesco Orlandi pomalował całą fasadę ornamentami architektonicznymi:

 Bolonia,  San Donato

Bolonia,  San Donato i okolica

   Tuż obok, po drugiej stronie ulicy znajduje się imponująca Bazylika św. Jakuba Starszego (Basilica di San Giacomo Maggiore). Fasada łączy cechy stylu romańskiego i gotyckiego:

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore 1

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore 2

   Budowa trwała od roku 1267 do 1315, a konsekrowano kościół prawie 30 lat później. XV wiek wzbogacił budowlę o nowe elementy, z których szczególnie zwraca uwagę długi portyk z kolumnami:

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore - portyk

     Kościół pięknie się prezentuje zarówno gdy patrzymy od strony wschodniego odcinka Via Zamboni, jak i z prostopadłej uliczki Via Marsala. Oczywiście pod warunkiem,że nie przyjdziemy tam po południu i nie zechcemy robić zdjęć pod słońce (klątwa działa!):

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore 3

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore 4

    Właścicielami świątyni byli augustianie (z przerwą na czasy napoleońskie), choć po powrocie w 1824 roku, nie odzyskali już wszystkich zabudowań. Fragment zabudowań zajęła wówczas szkoła muzyczna, dziś w tej właśnie części domu mieści się Konserwatorium. Kościół jest niezwykły, jednonawowy, ale składający się z czterech kolejno ustawionych segmentów, z 35 bocznymi kaplicami. Niestety i we wnętrzu mój aparacik sobie nie dał rady:

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore - wnętrze 1

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore - wnętrze 2

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore - wnętrze 3

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore - wnętrze 4

Bolonia, Basilica di San Giacomo Maggiore - wnętrze 5

   Przy końcu portyku, biegnącego wzdłuż całego kościoła San Giacomo Maggiore, znajduje się brama, przez którą wchodzimy do Oratorio di Santa Cecilia e Valeriano. Data budowy stojącej tu wcześniej romańskiej świątyni nie jest znana, ale z pewnością była starszy niż bazylika. Już w 1267 roku przydzielono ją augustianom, gdy sąsiedni klasztor był jeszcze w budowie. Żadne ślady pierwotnego budynku nie zachowały się, ponieważ w roku 1359 biskup Bolonii zezwolił na utworzeni w jego miejsce oratorium. W drugiej połowie XV wieku nastąpiły dalsze zmiany. Budynek dotychczas miał fasadę od ulicy, jednak budowa arkad spowodowała w 1483 r. konieczność przeniesienia wejścia i zmniejszenia rozmiarów kaplicy. Na polecenie Giovanniego II Bentivoglio, władcy Bolonii, ściany oratorium całkowicie pokryto freskami, uznawanymi za najważniejszy cykl malarski renesansu bolońskiego. Wykonanie powierzono głównym artystom dworu Bentivoglio: Francesco Francia, Lorenzo Costa i Amico Aspertini, którzy rozpoczęli pracę w 1505 roku. Freski pokrywają ściany po obu stronach wejścia do kaplicy i przedstawiają epizody z życia św. Cecylii i jej męża Valeriano. Niestety w kaplicy nie wolno robić zdjęć, musiałam więc zadowolić się tym, co widać z bramy:

Bolonia, Oratorio di Santa Cecilia e Valeriano 1

Bolonia, Oratorio di Santa Cecilia e Valeriano 2

Bolonia, Oratorio di Santa Cecilia e Valeriano 3

    Na tyłach, między Oratorium a absydą kościoła, znajduje się niewielki, bardzo malowniczy dziedziniec:

Bolonia, Oratorio di Santa Cecilia, dziedziniec 1

Bolonia, Oratorio di Santa Cecilia, dziedziniec 2

Bolonia, Oratorio di Santa Cecilia, dziedziniec 3

Bolonia, Oratorio di Santa Cecilia, dziedziniec 4

   Zanim odwiedzimy kolejnych świętych, po drodze zatrzymajmy się w położonym dalej na wschód, ale wciąż przy Via Zamboni, Palazzo Poggi. Podobnie, jak opisywany już przeze mnie Palazzo Hercolano, również i ten budynek należy do Uniwersytetu Bolońskiego. Mieści się tu rektorat uczelni oraz małe muzeum, w którym możemy obejrzeć makietę budynku oraz różne eksponaty, związane z ważnymi dla uczelni osobistościami. Szczególnie wyróżniony został włoski poeta i historyk literatury, Giosuè Alessandro Giuseppe Carducci, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za „twórczą energię, świeżość stylu i siłę liryczną" z 1906 roku. Był on uznawany przez swoich rodaków za twórcę narodowego i wieszcza zjednoczonych Włoch. W roku 1860 objął katedrę literatury włoskiej na uniwersytecie w Bolonii, gdzie pracował 44 lata:

Bolonia, Palazzo Poggi 1

Bolonia, Palazzo Poggi 2

Bolonia, Palazzo Poggi 3

Bolonia, Palazzo Poggi 4

Bolonia, Palazzo Poggi 5

Bolonia, Palazzo Poggi 6

Bolonia, Palazzo Poggi 7

Bolonia, Palazzo Poggi 8

   Aby stąd wrócić do naszego mieszkania, musimy się cofnąć do Piazza Giuseppe Verdi, skręcić w Via Petroni. Po drodze, przy Via San Vitale, mijamy przystanek, z którego odjeżdżają autobusy w stronę centrum i dalej na zachód. Kilka razy z niego ruszaliśmy w drogę. Trudno uwierzyć, że tędy jeżdżą autobusy i trolejbusy. Wprawdzie ruch jest jednostronny, ale i tak wąsko. Obok znajduje się wysoka wieża z bramą, zwana Torresotto San Vitale. Pierwsze zdjęcie zostało zrobione od strony przystanku, drugie - z przeciwnej:

Bolonia, Torresotto San Vitale 1

Bolonia, Torresotto San Vitale 2

   Przystanek znajduje się przy wejściu do kościoła Santi Vitale e Agricola in Arena. Niestety zawsze przechodziliśmy tamtędy w porze, gdy był zamknięty, więc pokażę tylko to, co się dało zobaczyć na zewnątrz. Kościół powstał na ruinach rzymskiej areny, na której w czasach Dioklecjana odbywały się pokazy gladiatorów i gdzie, zgodnie z tradycją, zginęli chrześcijańscy męczennicy Vitalis i Agricola. Późno-średniowieczny kościół, pierwotnie trójnawowy, był częścią klasztoru benedyktynów. Pod koniec XVI wieku kościół, który wcześniej był zorientowany równolegle do drogi, został całkowicie przebudowany: elewacja została przeniesiona na ulicę, a wnętrze stało się jednonawowe. Do kościoła przylega Kaplica Santa Maria degli Angeli. Zbudowana pod koniec XV wieku przez Gaspare Nadi, pierwotnie oddzielona od kościoła. Portal kaplicy na Via San Vitale uważany jest za dzieło Andrea Marchesi znanego jako Formigine:     

Bolonia,  Santi Vitale e Agricola in Arena 1

Bolonia,  Santi Vitale e Agricola in Arena 2

Bolonia,  Santi Vitale e Agricola in Arena 3

Bolonia,  Santi Vitale e Agricola in Arena 4

Bolonia,  Santi Vitale e Agricola in Arena 5

Bolonia,  Santi Vitale e Agricola in Arena 6

   I to już koniec wspomnień z Bolonii, w następnej notce spotkamy się w Ferrarze.  

piątek, 09 listopada 2018
Strada Maggiore - kwintesencja Bolonii

   Dzisiaj pospacerujemy sobie główną ulicą. Można spędzić tu cały dzień, nie nudząc się ani przez chwilę. 

  Zaczynamy od popatrzenia przez okna naszego apartamentu, położonego wprawdzie nie przy Strada Maggiore, ale tuż za rogiem, przy bocznej uliczce. Zerkamy najpierw w prawo, potem w lewo. Tarasik sąsiada i typowe włoskie podwórko. W prawym górnym roku drugiego zdjęcia widać coś białego, wyglądającego jak balustrada. To olbrzymi taras na dachu sąsiedniej kamienicy, który lepiej widać z placu przed kościołem Santa Maria dei Servi:

Bolonia, widok z okna 1

Bolonia, widok z okna 2

Bolonia, Piazetta dei Servi di Maria 1

   Skoro już znaleźliśmy się na Piazetta dei Servi di Maria, możemy zajrzeć do kościoła. Jest to wiekowy budynek, który budowano od 1386 roku dla zakonu serwitów (Zgromadzenie Sług Najświętszej Maryi Panny). Twórcy wzorowali się na bazylice św. Petroniusza, jest więc to kościół duży, o wymiarach 100 m na 20 m, zbudowany na planie krzyża łacińskiego. Fasada jest ceglana, surowa, nigdy nie była dekorowana. Wolnostojące krużganki powstały w XVI wieku:

Bolonia, Chiesa di Santa Maria dei Servi 1

Bolonia, Chiesa di Santa Maria dei Servi 2

   Kościół jest trzynawową bazyliką, sklepienie z ostrołukowymi terakotowymi żebrami oparto na okrągłych kolumnach i ośmiokątnych filarach (na przemian). Kościół posiada szereg płytkich bocznych kaplic, bogatych w dzieła sztuki: 

Bolonia, Chiesa di Santa Maria dei Servi 3

Bolonia, Chiesa di Santa Maria dei Servi 4

Bolonia, Chiesa di Santa Maria dei Servi 5

Bolonia, Chiesa di Santa Maria dei Servi 6

Bolonia, Chiesa di Santa Maria dei Servi 7

Bolonia, Chiesa di Santa Maria dei Servi 8

   Naprzeciwko kościoła, pod numerem 44, w XVII-wiecznym Palazzo Davia Bargelini, mieści się Muzeum Sztuki Przemysłowej. Nawet jeśli nie zainteresujemy się zbiorami muzeum, warto zajrzeć na fasadę, dziedziniec i klatkę schodową pałacu:

Bolonia, Palazzo Davia Bargelini 1

Bolonia, Palazzo Davia Bargelini 2

Bolonia, Palazzo Davia Bargelini 3

Bolonia, Palazzo Davia Bargelini 4

Bolonia, Palazzo Davia Bargelini 5

Bolonia, Palazzo Davia Bargelini 6

Bolonia, Palazzo Davia Bargelini 7

   Za kościołem Santa Maria dei Servi (Str. Maggiore 45), w pięknym Palazzo Hercolani, umieszczono Wydział Nauk Politycznych Uniwersytetu Bolońskiego. Dzięki temu możemy tam wejść i swobodnie się rozejrzeć. Nie wiem, czym właśnie ten wydział zasłużył sobie na tak wspaniałą lokalizację:

Bolonia, Palazzo Hercolani

Bolonia, Palazzo Hercolani 1

Bolonia, Palazzo Hercolani 2

Bolonia, Palazzo Hercolani 3

Bolonia, Palazzo Hercolani 4

Bolonia, Palazzo Hercolani 5

Bolonia, Palazzo Hercolani 6

Bolonia, Palazzo Hercolani 7

Bolonia, Palazzo Hercolani 8

Bolonia, Palazzo Hercolani 9

Bolonia, Palazzo Hercolani 10

Bolonia, Palazzo Hercolani 11

Bolonia, Palazzo Hercolani 12

Bolonia, Palazzo Hercolani 13

Bolonia, Palazzo Hercolani 14

Bolonia, Palazzo Hercolani 15

Bolonia, Palazzo Hercolani 16

Bolonia, Palazzo Hercolani 17

   Możemy się jeszcze porozglądać po najbliższej okolicy, obejrzeć posadzki w portykach, wejść do niektórych bram i na dziedzińce:

Bolonia, Strada Maggiore i okolice 1

Bolonia, Strada Maggiore i okolice 2

Bolonia, Strada Maggiore i okolice 3

Bolonia, Strada Maggiore i okolice 4

Bolonia, Strada Maggiore i okolice 5

Bolonia, Strada Maggiore i okolice 6

   Wieczorem warto zasiąść w niewielkiej knajpce Italian BreakPast, przy stoliku na zewnątrz, z lampką wina i świetnym makaronem lub tortelloni.

   A po sąsiedzku jeden z "Sekretów Bolonii" -  Corte Isolani i Le Tre Frecce (Trzy Strzały). Popularna legenda mówi, że ​​trzech złodziei polowało na bogatego mężczyznę, gdy w pewnym momencie z okna wyłoniła się naga kobieta, odwracając ich uwagę. Mówi się też, że była to szlachcianka, oskarżona o cudzołóstwo przez męża. Wynajął on łuczników, aby przez zabójstwo zmyć ciążącą na nim hańbę. Kobieta, sprytna i bardzo piękna, w odpowiednim momencie upuściła swoje ubranie, pozostając nagą, a dalej jak wyżej ;-) Strzały wypuszczone przez złoczyńców utkwiły w suficie. Są też dwie inne wersje opowieści o trzech strzałach. Pierwsza dotyczy bitwy między dwoma szlachcicami, których strzały utknęły w portyku, nikt nie wie, dlaczego. Druga, o wiele nowsza, opowiada o żartach wśród uczniów Raffaele Faccioliche, który w 1877 r. pracował nad odrestaurowaniem domu Isolani. Celem ich było zrujnowanie pracy, którą wykonał z takim poświęceniem. Bez względu na historię, portyk Corte Isolani pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych widoków miasta:

Bolonia, Corte Isolani i Le tre frecce 1

Bolonia, Corte Isolani i Le tre frecce 2

Bolonia, Corte Isolani i Le tre frecce 3

Bolonia, Corte Isolani i Le tre frecce 4

Bolonia, Corte Isolani i Le tre frecce 5

Bolonia, portyk Corte Isolani 1

Bolonia, portyk Corte Isolani 2

     I to na dzisiaj wszystko, zapraszam do czytania następnej notki.

 
1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 154