W DOMU I W PODRÓŻY.
statystyka
Blog > Komentarze do wpisu
Tallin - Dolne Miasto

Wędrując nieopodal Placu Ratuszowego od strony południowej, o czym pisałam pod koniec poprzedniej notki, dotarłam w okolice kościoła pod wezwaniem św. Mikołaja, patrona kupców i żeglarzy (Tallinna Niguliste kirik). 

Kościół został wybudowany mniej więcej w latach 1230–1275 przez kupców westfalskich, którzy przybyli tu z Gotlandii w XIII w. Był on jedynym kościołem Tallinna, który nie padł ofiarą protestanckiego ikonoklazmu, przyniesionego w latach 1523-1524 wraz z Reformacją. Rada parafialna postanowiła zalać roztopionym ołowiem zamki kościoła, aby w ten sposób uniemożliwić wzburzonym tłumom wtargniecie do jego wnętrza. Niestety nie oszczędziły kościoła  zawieruchy wojenne, a dołożyli mu się głównie Rosjanie. Mocno ucierpiał najpierw w czasie oblężenia przez nich miasta w XVI wieku, a w 1944 roku został zbombardowany przez wojsko radzieckie. Najbardziej wartościowe dzieła sztuki udało się jednak w porę wynieść i zabezpieczyć przed zniszczeniem. Po renowacji, która zakończyła się w roku 1984, przeznaczono kościół na salę wystawową sztuki średniowiecznej z Muzeum Sztuki Estonii. Można tam obejrzeć to, co udało się uratować z zabytkowego wyposażenia, m. in. średniowieczne ołtarze. W kościele odbywają się też koncerty. 

Niestety nie miałam czasu, aby wejść do środka, mam więc tylko zdjęcia budynku z zewnątrz (może odwiedzę go następnym razem?):

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 1

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 2

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 3

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 4

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 5

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 6

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 7

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 8

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 9

Tallin, kościół św. Mikołaja (Tallinna Niguliste kirik) 10

Tallińskie Dolne Miasto na każdym kroku pokazuje swoje kolejne skarby z odległej przeszłości. Mijając ponownie Plac Ratuszowy, uliczką obok starej apteki przeszliśmy na pobliski Suurgildi plats. Całą resztę tej notki, a będzie chyba dość długa, poświęcę jego najbliższym okolicom, jako że mamy tu zgromadzone blisko siebie najciekawsze budynki Tallina.

Opis zacznę od kościoła Świętego Ducha. Jest on jedną z najstarszych świątyń w Tallinie, a zarazem najmniejszą spośród nich. Jego początki sięgają końca XIII w., a od czasów reformacji służy ludności luterańskiej i, co bardzo istotne, od 1531 roku kazania głoszone są tu w języku estońskim, a nie w niemieckim. Wnętrze kościoła zwiera elementy gotyckie, klasycystyczne i barokowe. Centralny punkt stanowi tryptyk ołtarzowy z obrazem przedstawiającym Zesłanie Ducha Świętego. Pochodzi on z drugiej połowy XV wieku. Warto też zwrócić uwagę na ambonę, pochodzącą z początków XVII wieku, oraz drewnianą zabudowę empory w nawach bocznych. Można tam podziwiać cykl XVII-wiecznych obrazów ze scenami biblijnymi, autorstwa Elerta Thielego. W 1684 roku na ścianie od ulicy Pühavaimu zamontowany został najstarszy w mieście publiczny zegar.

Tallin, kościół św. Ducha 1

Tallin, kościół św. Ducha 2

Tallin, kościół św. Ducha 3

Tallin, kościół św. Ducha 4

Tallin, kościół św. Ducha 5

Tallin, kościół św. Ducha 6

Dokładnie naprzeciwko kościoła, przy ulicy Pikk, stoi pochodzący z 1410 roku budynek Wielkiej Gildii – bractwa powstałego w XIV w., zrzeszającego, podobnie, jak w Rydze, najbogatszych kupców i armatorów:

Tallin, Wielka Gildia

Jeżeli pójdziemy dalej ulicą, po przeciwnej stronie zobaczymy kolejne rarytasy: pod numerami 20 i 24 Budynki Gildii św. Knuta i Gildii św. Olafa (ta pierwsza zrzeszała przedstawicieli bardziej elitarnych zawodów niemieckiego pochodzenia - złotników, zegarmistrzów, szewców, itp., zaś druga skupiała zwykłych rzemieślników narodowości estońskiej i szwedzkiej):

Tallin, Gildia św. Knuta

Tallin, Gildia św. Olafa

Dalej, pod numerem 26 stoi Dom Czarnogłowych, o której to organizacji pisałam już w notce z Rygi (nad prawym oknem widoczna głowa króla Zygmunta III Wazy):

Tallin, Dom Czarnogłowych 1

Tallin, Dom Czarnogłowych 2

Dalej uliczka przechodzi w niewielki plac Roheline turg, czyli „Zielony Targ” z małą kapliczką na środku:

Tallin, plac Roheline turg

Idąc w lewo, czyli dalej ulicą Pikk, można dojść do następnych zabytków. Po drodze do podziwiania mamy różne mniej znane, ale równie ładne kamieniczki. Ta pierwsza stoi nieco wcześniej, bliżej Wielkiej Gildii, pozostałe są już za Zielonym Targiem:

Tallin, kamieniczki na ul. Pikk 1

Tallin, kamieniczki na ul. Pikk 2

Tallin, kamieniczki na ul. Pikk 3

Tallin, kamieniczki na ul. Pikk 4

Tallin, kamieniczki na ul. Pikk 5

Skręcając za tą bramą w prawo dojdziemy do kościoła św. Olafa (norweski król z początku XI w.). Początki świątyni sięgają XIII w. Została wybudowana na miejscu byłego targu skandynawskich kupców. Do 1524 roku kościół służył wiernym katolickim, a od czasów reformacji jest miejscem kultu dla luteranów. Tu niestety ikonoklazm doprowadził do zniszczenia wielu starych dzieł sztuki. Kościół ulegał też pożarom, po których odbudowano go w roku 1840 w stylu neogotyckim. Nie wchodziłam do środka, wiadomo - mając parę godzin na zwiedzanie trzeba z części zabytków zrezygnować, a tu wnętrze nie jest najciekawsze. Trochę tylko żal widoków z wieży, ale na to trzeba by mieć znacznie więcej czasu.

A tak prezentuje się kościół św. Olafa z zewnątrz:

Tallin, kościół św. Olafa 1

Tallin, kościół św. Olafa 2

Tallin, kościół św. Olafa 3

Nieco dalej przy ulicy Pikk znajdziemy chyba najbardziej znane obiekty Tallina - gotyckie kamienice kupieckie zwane Trzema Siostrami (Kolm öde). W XV wieku zbudował je dla swoich trzech córek bogaty kupiec. Aby wydać je za mąż w odpowiedniej kolejności, w domu najstarszej córki wstawiono duże i piękne drzwi i okna, w domu średniej były one mniejsze, a ostatni był całkowicie drzwi pozbawiony. Na górnych kondygnacjach mieściły się magazyny. Do dziś pozostały na górze belki, za pomocą których transportowano na górę przymocowane na linach towary. Obecnie mieści się tu najbardziej luksusowy hotel w mieście:

Tallin, kamieniczki

Tallin, kamieniczki

Tallin, kamieniczki

Stąd warto przejść w kierunku wschodnim do ulicy Vene, równoległej do Pikk, gdzie po drodze miniemy kilka ładnych kamieniczek:

Tallin, staromiejskie kamienice 1

Tallin, staromiejskie kamienice 2

Tallin, staromiejskie kamienice 3

Dalej znajdują się kolejne dwie świątynie, wprawdzie nie średniowieczne, ale ciekawe. Pierwsza z nich to cerkiew św. Mikołaja, zbudowana w stylu neoklasycystycznym w latach 1820-27:

Tallin, cerkiew św. Mikołaja 1

Tallin, cerkiew św. Mikołaja 2

Tallin, cerkiew św. Mikołaja 3

Tallin, cerkiew św. Mikołaja 4

Tallin, cerkiew św. Mikołaja 5

100 metrów dalej na południe znajduje się najważniejsza rzymskokatolicka świątynia Tallina - Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła (Tallinna Peetri ja Pauli Toomkirik). Została zbudowana w latach 184144 w  stylu neogotyckim na miejscu dawnego refektarza klasztoru dominikanów. Msze święte są tu odprawiane w językach: angielskim, estońskim, litewskim, łacińskim, łotewskim, polskim i rosyjskim.

Elewacja kościoła została ozdobiona dwoma wieżyczkami i portalem wejściowym. Świątynia jest oddzielona od ulicy dziedzińcem i murem z bramą wejściową:

Tallin, katedra św. Piotra i Pawła 1

Tallin, katedra św. Piotra i Pawła 2

Tallin, katedra św. Piotra i Pawła 3

Tallin, katedra św. Piotra i Pawła 4

Tallin, katedra św. Piotra i Pawła 5

Na tym dziś zakończę, ale to jeszcze nie wszystko o Tallinie, będą kolejne notki.

sobota, 15 października 2016, jakaela
Tagi: Tallin Estonia

Polecane wpisy